ಬಂಟನಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ವೆ ಹರಿಯ kanakadasaru

 

ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸರ  ಕೃತಿ 

ರಾಗ :ಶುಭಪಾಂತೂವರಾಲಿ    ಅದಿತಾಳ 

ಬಂಟನಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ವೆ ಹರಿಯ

ವೈಕುಂಠದ ಸೊಂಪಿನ ದಾಸರ ಮನೆಯ

ಹೊರಸುತ್ತು ಪ್ರಾಕಾರ ನಾ ಸುತ್ತಿ ಬರುವೆಬರುವ ಹೋಗುವರ ವಿಚಾರಿಸುತಿರುವೆಕರದಿ ಕಂಬಿಯ ಪೊತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂದಿರುವೆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸಮ್ಮುಖದ ಓಲಗದೊಳಿರುವೆ ||1||

ತೊತ್ತು ತೊಂಡನಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ವೆಚಿತ್ರದ ಚಾವಡಿ ರಜವನು ಬಳಿವೆಮುತ್ತಿನ ರಂಗವಲ್ಲಿಯನಿಟ್ಟು ಬರೆವೆರತ್ನಗಂಬಳಿ ಹೊತ್ತು ಹಾಸುವೆನು ||2||

ವೇಳೆವೇಳೆಗೆ ನಾನೂಳಿಗವ ಮಾಡುವೆಆಲವಟ್ಟಿಗೆ ಚಾಮರವ ಬೀಸುವೆತಾಳದಂಡಿಗೆ ಭೃಂಗಿ ಮೇಳಗಳ ಕೂಡಿ ಶ್ರೀಲೋಲನ ಕೊಂಡಾಡಿ ಪಾಡುವೆನು ||3||

ಎಂಜಲ ಹರಿವಾಣಂಗಳ ಬೆಳಗುವೆಕಂಜನಾಭನ ಪಾದಕಮಲವ ತೊಳೆವೆರಂಜಿಪ ಕುಸುಮದ ಮಾಲೆ ತಂದಿಡುವೆಸಂಜೆಗೆ ಪಂಜಿನ ದಾಸನಾಗಿರುವೆ ||4||

ಮೀಸಲೂಳಿಗವ ನಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವೆಶೇಷ ಪ್ರಸಾದವ ಉಂಡುಕೊಂಡಿರುವೆಶೇಷಗಿರಿ ಕಾಗಿನೆಲೆಯಾದಿಕೇಶವನದಾಸರ ದಾಸರ ದಾಸರ ಮನೆಯ ||5||

***

Summary (Kannada)

ಈ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೀ ಕನಕದಾಸರು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹರಿಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿನೀತನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಭಾಗ್ಯ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹರಿಭಕ್ತರ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಬಂಟನಾಗಿ (ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿ) ನಿಂತು ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು, ರಂಗವಲ್ಲಿ ಬಿಡುವುದು, ಚಾಮರ ಬೀಸುವುದು, ಪಾದ ತೊಳುವುದು ಮತ್ತು ದಾಸರ ದಾಸನಾಗಿ ಬದುಕುವುದೇ ನನ್ನ ಹೆಮ್ಮೆ ಎಂದು ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ದಾಸರು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿದ್ದಾರೆ.

Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ

ಬಂಟನಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ವೆ ಹರಿಯ 

ವೈಕುಂಠದ ಸೊಂಪಿನ ದಾಸರ ಮನೆಯ || ಪ ||

ಅರ್ಥ: ದೈವಿಕ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ವೈಕುಂಠದ ಹಾಗೂ ಹರಿಭಕ್ತರ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಒಬ್ಬ ಬಂಟನಂತೆ (ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಕಾವಲುಗಾರನಂತೆ) ನಾನು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.

ಚರಣ ೧

ಹೊರಸುತ್ತು ಪ್ರಾಕಾರ ನಾ ಸುತ್ತಿ ಬರುವೆ ಬರುವ ಹೋಗುವರ ವಿಚಾರಿಸುತಿರುವೆ ಕರದಿ ಕಂಬಿಯ ಪೊತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂದಿರುವೆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸಮ್ಮುಖದ ಓಲಗದೊಳಿರುವೆ || 1 ||

ಅರ್ಥ: ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಪ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನು ನಾನು ಸುತ್ತಿ ಬರುತ್ತೇನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮತ್ತು ಹೋಗುವ ಜನರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೋಲು (ಕಂಬಿ) ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿರುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಸಮ್ಮುಖದ ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ.

ಚರಣ ೨

ತೊತ್ತು ತೊಂಡನಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ವೆ ಚಿತ್ರದ ಚಾವಡಿ ರಜವನು ಬಳಿವೆ ಮುತ್ತಿನ ರಂಗವಲ್ಲಿಯನಿಟ್ಟು ಬರೆವೆ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಹೊತ್ತು ಹಾಸುವೆನು || 2 ||

ಅರ್ಥ: ದಾಸನಾಗಿ, ಸೇವಕನಾಗಿ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯುತ್ತೇನೆ; ಚಿತ್ರಕಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಾವಡಿಯನ್ನು ಸಾರಿಸಿ ರಂಗು ಬಳಿಯುತ್ತೇನೆ. ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ರಂಗವಲ್ಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಹಾಸುತ್ತೇನೆ.

ಚರಣ ೩

ವೇಳೆವೇಳೆಗೆ ನಾನೂಳಿಗವ ಮಾಡುವೆ ಆಲವಟ್ಟಿಗೆ ಚಾಮರವ ಬೀಸುವೆ ತಾಳದಂಡಿಗೆ ಭೃಂಗಿ ಮೇಳಗಳ ಕೂಡಿ ಶ್ರೀಲೋಲನ ಕೊಂಡಾಡಿ ಪಾಡುವೆನು || 3 ||

ಅರ್ಥ: ಆಯಾ ವೇಳೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆಲವಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಾಮರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬೀಸುತ್ತೇನೆ. ತಾಳ, ದಂಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಮೇಳದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಚರಣ ೪

ಎಂಜಲ ಹರಿವಾಣಂಗಳ ಬೆಳಗುವೆ ಕಂಜನಾಭನ ಪಾದಕಮಲವ ತೊಳೆವೆ ರಂಜಿಪ ಕುಸುಮದ ಮಾಲೆ ತಂದಿಡುವೆ ಸಂಜೆಗೆ ಪಂಜಿನ ದಾಸನಾಗಿರುವೆ || 4 ||

ಅರ್ಥ: ಭಕ್ತರು ಉಂಡ ಎಂಜಲು ತಾಟುಗಳನ್ನು (ಹರಿವಾಣಗಳನ್ನು) ತೊಳೆಯುತ್ತೇನೆ; ಕಂಜನಾಭನ (ಹರಿಯ) ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತೇನೆ. ಶೋಭಾಯಮಾನವಾದ ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಇಡುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಂಜು ಹಿಡಿಯುವ ದಾಸನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಚರಣ ೫

ಮೀಸಲೂಳಿಗವ ನಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವೆ ಶೇಷ ಪ್ರಸಾದವ ಉಂಡುಕೊಂಡಿರುವೆ ಶೇಷಗಿರಿ ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನದಾಸರ ದಾಸರ ದಾಸರ ಮನೆಯ || 5 ||

ಅರ್ಥ: ಈ ಸೇವೆಯನ್ನೇ ನಾನು ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಕಾಯಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಭಗವಂತನ ಶೇಷ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಶೇಷಗಿರಿವಾಸಿಯಾದ, ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನ ಭಕ್ತರಾದ ದಾಸರ ದಾಸರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಟನಾಗಿರುವೆ.

***