ಆಗಲೆ ಕಾಯಬೇಕು ಅಂಬುಜಾಕ್ಷನೆ ಎನ್ನ purandara dasaru

     Restart mobile & try if the above audio is not playing

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಕೃತಿ 

ರಾಗ : ಷಣ್ಮುಖಪ್ರಿಯ   ಆದಿತಾಳ 

ಆಗಲೆ ಕಾಯಬೇಕು ಅಂಬುಜಾಕ್ಷನೆ ಎನ್ನ |

ಈಗ ನೀ ಕಾಯ್ದರೇನು ಕಾಯದಿದ್ದರೇನು ll ಪ ll

ಹೊನ್ನು ಹಣ ಎನಗುಂಟು ಹೆಸರಾದ ಮನೆಯುಂಟು |

ಚಿನ್ನ-ಚೀನಾಂಬರವುಂಟು ಚೆಲುವುಪ್ಪರಿಗೆಯುಂಟು ||

ಮೊನ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಗಂಡು ಮಗು ಒಂದು ಎನಗುಂಟು |

ಸನ್ನೆ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿದಾಗ ಸಂಗಡಲೊಬ್ಬರ ಕಾಣೆ   II1ll

ನಂಟರಿಷ್ಟರು ಉಂಟು ನೆರೆ-ಹೊರೆ ಎನಗುಂಟು |

ಎಂಟು ಭಾಗ್ಯಗಳುಂಟು ಬಂದು ಹೋಗುವರುಂಟು ||

ಕಂಠಕೆ ಹೊದ್ದಿದ ಕಾಂತೆಯರೆನಗುಂಟು |

ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವಾಗ ಸಂಗಡೊಬ್ಬರನು ಕಾಣೆ   II2ll

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೊದಲಾದ ವಾತ ಘಾತಗಳಿಂದ |

ಅಂದಿನ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ಬಾಧಿಸುತಿರಲು ||

ಇಂದಿರೇಶನೆ ನಿನ್ನ ಸಂಗವೆಲ್ಲವೆ ಬಿಟ್ಟೆ |

ಬಂದಿನ್ನು ಕಾಯಬೇಕೊ ಪುರಂದರವಿಠಲ  II3II

***

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರು ರಚಿಸಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ "ವೈರಾಗ್ಯ" ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಾರಾಂಶ (Summary)

ಮನುಷ್ಯನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಣ, ಆಸ್ತಿ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನೆಂಟರಿಷ್ಟರ ನಡುವೆ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾಗ ದೇವರನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಾವು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ದೇಹದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಬಾಧಿಸಿದಾಗ ಯಾರೂ ಜೊತೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಒಂಟಿತನದ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಭಗವಂತನ ನಾಮವೊಂದೇ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಆದ್ದರಿಂದ "ಸಾವಿನ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಇಂದೇ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ನಿನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಪ್ಪ" ಎಂದು ದಾಸರು ಪುರಂದರವಿಠಲನಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅರ್ಥ (Paragraph-wise Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಲ್ಲವಿ:

ಆಗಲೇ ಕಾಯಬೇಕೋ ಅಂಬುಜಾಕ್ಷನೆ ಎನ್ನ ||

ಈಗ ನೀ ಕಾಯ್ದರೇನೊ , ಕಾಯದಿದ್ದರೆ ಏನೊ ||

ಅರ್ಥ: ಕಮಲದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಅಂಬುಜಾಕ್ಷನೇ (ವಿಷ್ಣು), ನನ್ನ ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣ ಬಂದಾಗಲೇ ನೀನು ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಈಗ ನಾನು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾಗ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯ್ದರೂ ಒಂದೇ, ಕಾಯದಿದ್ದರೂ ಒಂದೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ನನಗೆ ಲೋಕದ ಸುಖಗಳ ಬೆಂಬಲವಿದೆ, ಆದರೆ ಸಾವು ಬಂದಾಗ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

ಮೊದಲನೇ ಚರಣ (ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಅಸ್ಥಿರತೆ):

ಅನುಜತನುಜರುಂಟು ಬಹು ಹಣವೊಳಗುಂಟು

ಚಿನ್ನ ಚೀನಾಂಬರವುಂಟು ಉಪ್ಪರಿಗೆಯುಂಟು

ಮೊನ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಗಂಡು ಮಗನೊಬ್ಬನೆನಗುಂಟು

ಸನ್ನೆ ಸಂಜ್ಞೆಗುಂದಿದಾಗ ಸಂಗಡ ಒಬ್ಬರ ಕಾಣೆ ||

ಅರ್ಥ: ಈಗ ನನಗೆ ತಮ್ಮಂದಿರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತಿದೆ. ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳು, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಸೀರೆ-ವಸ್ತ್ರಗಳು (ಚೀನಾಂಬರ) ಮತ್ತು ವಾಸಿಸಲು ಮಹಲುಗಳಿವೆ (ಉಪ್ಪರಿಗೆ). ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಂಶೋದ್ಧಾರಕನಾದ ಪುಟ್ಟ ಮಗನೂ ಇದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಾಣ ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಸನ್ನೆ ಅಥವಾ ಸನ್ನೆ-ಸಂಜ್ಞೆಗಳು ಅಳಿದು ಹೋದಾಗ, ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಎರಡನೇ ಚರಣ (ಬಂಧು ಬಳಗದ ಮಿತಿ):

ನೆಂಟರಿಷ್ಟರು ಉಂಟು ನೆರೆ ಹೊರೆ ಎನಗುಂಟು

ಬಂಟಬಳಗವುಂಟು ಭಾಗ್ಯವುಂಟು

ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಬದ್ಧರಾದ ಕಾಂತೆಯರೆನಗುಂಟು

ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪೋಗುವಾಗ ಸಂಗಡ ಒಬ್ಬರ ಕಾಣೆ ||

ಅರ್ಥ: ನನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರಿದ್ದಾರೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಲು ಸೇವಕರ (ಬಂಟರ) ಪಡೆಯೇ ಇದೆ. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ಅಂತಿಮ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಈ ಯಾವ ಸೈನ್ಯವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧನವಾಗಲಿ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂರನೇ ಚರಣ (ಶರಣಾಗತಿ ಮತ್ತು ಅಂಕಿತ):

ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಾತ ಪಿತ್ತ ಕಫ ಮೊದಲಾಗಿ

ಸಂಧಿಬ್ಯಾಧಿಗಳಿಷ್ಟು ಬಾಧಿಸುತಿರೆ

ಇಂದಿರೇಶ ನಿನ್ನ ನಾಮವೊಂದೇ ಕಾಯುವುದಕೆ

ಬಂದೆನ್ನ ಸಲಹಯ್ಯ ಪುರಂದರವಿಠಲ ||

ಅರ್ಥ: ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾತ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫದ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಕೀಲು ನೋವು (ಸಂಧಿವ್ಯಾಧಿ) ಮೊದಲಾದ ವೇದನೆಗಳು ಬಾಧಿಸಿದಾಗ, ಯಾವ ಔಷಧಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾರ. ಅಂತಹ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪವಿತ್ರವಾದ ನಾಮವೊಂದೇ ನನಗೆ ಆಸರೆ. ಹೇ ಪುರಂದರವಿಠಲ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯೇ (ಇಂದಿರೇಶ), ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನನ್ನನ್ನು ಸಲಹು ಎಂದು ದಾಸರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

***