ಪೊಂಗೊಳಲಾನು ಕರದಲ್ಲಿ ಪಿಡಿದು sripadarajaru

    Restart mobile & try if the above audio is not playing

ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗೋಪಿನಾಥನ ಮಹಿಮಾ ವರ್ಣನ "

ರಾಗ : ಮಧ್ಯಮಾವತಿ  ಅದಿತಾಳ 

ಪೊಂಗೊಳಲಾನು ಕರದಲ್ಲಿ ಪಿಡಿದು ।

ಹ್ಯೆಂಗಳಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂದಾನು ಕೃಷ್ಣ  ।।ಪಲ್ಲವಿ।। 

ನೀಲ ಮೇಘ ರತುನದ ಕಾಂತಿಯು ಹರಿಯು ।

ಬಾಲ ಸೂರ್ಯನಂದದಿ ವಸನವನುಟ್ಟು ।

ಲೋಲಚಾರುಮಣಿ ಮಕರಕುಂಡಲನಿಟ್ಟು ।

ಬಾಲ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಬನದೊಳಗಾಡುವ ।।1।। 

ಮತ್ತಭೃಂಗ ಕೂಜಿತ ವನಮಾಲೆ 

ಭಾಸ್ತಿ ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಗದೆ ಕೌಮೋದಕಿಯು ।

ಉತ್ತಮಾಂಗ ನಸಲೊಳು ತಿಲಕವಿಟ್ಟು ।

ಮತ್ತಾದ ವಜ್ರದ ಅಂಗಾನೆರೊಡನೆ ।।2।। 

ಮಂಗಳಮುನಿ ಹೃದಯ ಮಂದಿರ । ಮನ ।

ದಂಗಳದೊಳಗಾಡುವ ಹರಿ ನಮ್ಮಾ ।

ಕಂಗಳ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಳಿದನುಭವ 

ಅನಂಗಳಾದಿ ವ್ರಜರಂಗನೆರೊಡನೆ ।।3।। 

ಅಂದು ಗೋವು ಗೋಪರು ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ ।

ಬಂದು ನಿಂದು ವೃಂದಾವನದ್ಯಡೆಯಲ್ಲಿ ।

ನಂದಾನಂದನರೊಳಗಾಡಿದ ಪರಿ ।

ಯಿಂದ್ಯನ್ನ ಮನದಾಂಗಣದೊಳಗೆ ।।4।। 

ಅಂಗ ರಂಗ ವಿಲಸಿತ । ಕರುಣಾಂಗಾ ।

ನಂಗಕೋಟಿ ಗಂಗಾ ಜನಕಾನು ಹರಿ ।

ಅಂಗನೆಯರ ಮನದಾಂಗಣದೊಳಗೆ 

ಹಿಂಗಾದೆ ನಿಂದಾನು ರಂಗವಿಠ್ಠಲನೂ ।।5।।

***

Summary (Kannada)

ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗೋಪಿನಾಥನ (ಕೃಷ್ಣನ) ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ರಮ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಗೋಪಿಕೆಯರ ನಡುವೆ ನಿಂತಿರುವ ಕೃಷ್ಣನ ನೀಲಮೇಘ ಶ್ಯಾಮಲ ಕಾಂತಿ, ಬಾಲಸೂರ್ಯನಂತಹ ವಸ್ತ್ರ, ಮಕರ ಕುಂಡಲ ಹಾಗೂ ವನಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ತೋರುವ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುನಿಗಳ ಹೃದಯಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಅಂದು ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದಂತೆ ಇಂದಿಗೂ ಭಕ್ತರ ಮನದಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕರುಣೆಯನ್ನು ಬೀರುವ ರಂಗವಿಠ್ಠಲನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ.

Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ

ಪೊಂಗೊಳಲಾನು ಕರದಲ್ಲಿ ಪಿಡಿದು । ಹ್ಯೆಂಗಳಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂದಾನು ಕೃಷ್ಣ  ।।ಪಲ್ಲವಿ।।

ಅರ್ಥ: ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕೊಳಲನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಗೋಪಿಕೆಯರ (ಹೆಂಗಸರ) ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನು ನಿಂತಿರುವ ದೃಶ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ.

ಚರಣ ೧

ನೀಲ ಮೇಘ ರತುನದ ಕಾಂತಿಯು ಹರಿಯು । ಬಾಲ ಸೂರ್ಯನಂದದಿ ವಸನವನುಟ್ಟು । ಲೋಲಚಾರುಮಣಿ ಮಕರಕುಂಡಲನಿಟ್ಟು । ಬಾಲ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಬನದೊಳಗಾಡುವ ।।1।।

ರ್ಥ: ನೀಲಮೇಘ ಹಾಗೂ ರತ್ನದಂತಹ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹರಿಯು, ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾಲಸೂರ್ಯನಂತಹ ಹೊಳೆಯುವ ವಸ್ತ್ರವನ್ನುಟ್ಟು, ಚಂಚಲವಾದ ಮಕರ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬನದಲ್ಲಿ (ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ) ಬಾಲಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಚರಣ ೨

ಮತ್ತಭೃಂಗ ಕೂಜಿತ ವನಮಾಲೆ । ಭಾಸ್ತಿ ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಗದೆ ಕೌಮೋದಕಿಯು । ಉತ್ತಮಾಂಗ ನಸಲೊಳು ತಿಲಕವಿಟ್ಟು । ಮತ್ತಾದ ವಜ್ರದ ಅಂಗಾನೆರೊಡನೆ ।।2।।

ಅರ್ಥ: ದುಂಬಿಗಳು ಗುಂಯ್ಗುಡುತ್ತಾ ಕೂರುವ ವನಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಕೌಮೋದಕಿ ಎಂಬ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಶೋಭಿಸುತ್ತಾ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ (ಉತ್ತಮಾಂಗ ನಸಲೊಳು) ತಿಲಕವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಜ್ರದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ ಕೃಷ್ಣನು ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಚರಣ ೩

ಮಂಗಳಮುನಿ ಹೃದಯ ಮಂದಿರ । ಮನ । ದಂಗಳದೊಳಗಾಡುವ ಹರಿ ನಮ್ಮಾ । ಕಂಗಳ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಳಿದನುಭವ । ಅನಂಗಳಾದಿ ವ್ರಜರಂಗನೆರೊಡನೆ ।।3।।

ಅರ್ಥ: ಮಂಗಳಕರರಾದ ಮುನಿಗಳ ಹೃದಯಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಮನವೆಂಬ ದಂಗಲದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಹರಿಯು, ಕಾಮದೇವಾದಿ ವ್ರಜದ ರಂಗನೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸುಳಿದು ದರ್ಶನ ಕೊಡುವ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಚರಣ ೪

ಅಂದು ಗೋವು ಗೋಪರು ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ । ಬಂದು ನಿಂದು ವೃಂದಾವನದ್ಯಡೆಯಲ್ಲಿ । ನಂದಾನಂದನರೊಳಗಾಡಿದ ಪರಿ । ಯಿಂದ್ಯನ್ನ ಮನದಾಂಗಣದೊಳಗೆ  ।।4।।

ರ್ಥ: ಅಂದು ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು, ಗೋಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಗೋಪಿಯರೊಡನೆ ಬಂದು ನಿಂತು ಆಡಿದ ಲೀಲೆಯಂತೆ, ಇಂದಿಗೂ ನಂದನಂದನನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ಚರಣ ೫

ಅಂಗ ರಂಗ ವಿಲಸಿತ । ಕರುಣಾಂಗಾ । ನಂಗಕೋಟಿ ಗಂಗಾ ಜನಕಾನು ಹರಿ । ಅಂಗನೆಯರ ಮನದಾಂಗಣದೊಳಗೆ । ಹಿಂಗಾದೆ ನಿಂದಾನು ರಂಗವಿಠ್ಠಲನೂ ।।5।।

ಅರ್ಥ: ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಕಾಂತಿಯು ವಿಲಸಿತವಾಗಿರುವ, ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರವಾಗಿರುವ, ಕೋಟಿ ಮನ್ಮಥರ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಹರಿಯು, ಭಕ್ತರ ಹಾಗೂ ಅಂಗನೆಯರ ಮನದಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ (ಹಿಂಗಾದೆ) ನೆಲೆಸಿರುವ ರಂಗವಿಠ್ಠಲನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

***