ಬಾರಯ್ಯ ಎನ್ನ ಮನ ಮಂದಿರಕೆ vyasarajaru barayya enna mana mandirake

Restart mobile & try if the above audio is not playing

ಶ್ರೀವ್ಯಾಸರಾಯರ ಕೃತಿ

ರಾಗ : ಮೋಹನ    ಆದಿತಾಳ

ಬಾರಯ್ಯ ಎನ್ನ ಮನ ಮಂದಿರಕೆ ॥ಪ॥

ಬೇರೊಂದು ಯೋಚನೆ ಮಾಡದೆ ಸಿರಿಪತಿ ॥ಅ.ಪ॥

ನಾ ರಾಜಸ ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬಿಯ ನಿನ್ನ

ಕಾರುಣ್ಯದ ಸೋನೆ ಸೊರಗುವುದೆ

ವಾರ ವಾರಕೆ ಮೇಘವಾರಿಯ ಕರೆದರೆ

ಧಾರುಣಿಗೆ ಕ್ಷಾಮ ಬರುವುದೆ ಕೃಷ್ಣ ॥೧॥

ತಾಮಸ ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬಿಯ ನಿನ್ನ

ಶ್ರೀಮೂರ್ತಿ ಹೊಳೆದರೆ ತಮವಡಗದೆ

ಶ್ರೀ ಮನೋಹರನೆ ಭಾನು ಉದಿಸಿದರೆ

ತಾಮಸವಡಗದೆ ಜಗದೊಳು ಕೃಷ್ಣ ॥೨॥

ನಾ ದೋಷಿ ಕಠಿಣನೆಂತೆಂಬೆಯ ನಿನ್ನ

ಪಾದಪದುಮ ಪಾಪಹರವಲ್ಲವೆ

ಆ ದುಷ್ಟ ಶಿಲೆ ಸೋಕೆ ಋಷಿಪತ್ನಿಯಾದಳು

ನೀ ದಯಮಾಡೆ ನಾ ನೀಚನೆ ಸಿರಿಕೃಷ್ಣ ॥೩॥

***

Summary (Kannada)

ಶ್ರೀವ್ಯಾಸರಾಯರ ಈ ಸುಂದರ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಯೋಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬರುವಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ರಾಜಸ ಬುದ್ಧಿ, ತಾಮಸ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ, ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯ ಮಳೆಯು ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೋಡಗಳು ಮಳೆಗರೆದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಕ್ಷಾಮ ಬಾರದಿರುವುದು, ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದರೆ ಕತ್ತಲು ಕರಗಿಹೋಗುವುದು ಹಾಗೂ ಅಹಲ್ಯೆಯ ಶಿಲೆಯು ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಋಷಿಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಉದ್ಧಾರವಾದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಭಗವಂತನ ದಯೆಯಿಂದ ತಾನೊಬ್ಬ ನೀಚನೂ ಪಾವನನಾಗಬಲ್ಲೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ

ಬಾರಯ್ಯ ಎನ್ನ ಮನ ಮಂದಿರಕೆ ॥ಪ॥

ಬೇರೊಂದು ಯೋಚನೆ ಮಾಡದೆ ಸಿರಿಪತಿ ॥ಅ.ಪ॥

ಅರ್ಥ: ಹೇ ಸಿರಿಪತಿಯೇ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ), ಯಾವುದೇ ಬೇರೆ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಹೃದಯವೆಂಬ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸು!

ಚರಣ ೧

ನಾ ರಾಜಸ ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬಿಯ ನಿನ್ನ

ಕಾರುಣ್ಯದ ಸೋನೆ ಸೊರಗುವುದೆ

ವಾರ ವಾರಕೆ ಮೇಘವಾರಿಯ ಕರೆದರೆ

ಧಾರುಣಿಗೆ ಕ್ಷಾಮ ಬರುವುದೆ ಕೃಷ್ಣ ॥೧॥

ಅರ್ಥ: ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, "ನೀನು ರಾಜಸ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು" ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಎನ್ನುತ್ತೀಯಾ? ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಕಾರುಣ್ಯವೆಂಬ ಮಳೆಯ ಸೋನೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ದೋಷಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆಯೇ? ಮೇಘಗಳು ವಾರವಾರವೂ ಮಳೆಯನ್ನು ಕರೆದರೆ ಈ ಭೂಮಿಗೆ (ಧಾರುಣಿಗೆ) ಎಂದಾದರೂ ಕ್ಷಾಮ ಬರುವುದುಂಟೇ? ನಿನ್ನ ಕರುಣೆ ನನ್ನೆಡೆಗೆ ಇರಲಿ.

ಚರಣ ೨

ತಾಮಸ ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬಿಯ ನಿನ್ನ

ಶ್ರೀಮೂರ್ತಿ ಹೊಳೆದರೆ ತಮವಡಗದೆ

ಶ್ರೀ ಮನೋಹರನೆ ಭಾನು ಉದಿಸಿದರೆ

ತಾಮಸವಡಗದೆ ಜಗದೊಳು ಕೃಷ್ಣ ॥೨॥

ಅರ್ಥ: ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ನನ್ನಲ್ಲಿ "ತಾಮಸ ಬುದ್ಧಿಯಿದೆ" ಎನ್ನುತ್ತೀಯಾ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯವಾದ ಶ್ರೀಮೂರ್ತಿಯು ನನ್ನೊಳಗೆ ಹೊಳೆದರೆ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲು (ತಮ) ಅಡಗದೇ ಇರುವುದೇ? ಹೇ ಶ್ರೀ ಮನೋಹರನೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು (ಭಾನು) ಉದಿಸಿದರೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲು ತಾನೇ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚರಣ ೩

ನಾ ದೋಷಿ ಕಠಿಣನೆಂತೆಂಬೆಯ ನಿನ್ನ

ಪಾದಪದುಮ ಪಾಪಹರವಲ್ಲವೆ

ಆ ದುಷ್ಟ ಶಿಲೆ ಸೋಕೆ ಋಷಿಪತ್ನಿಯಾದಳು

ನೀ ದಯಮಾಡೆ ನಾ ನೀಚನೆ ಸಿರಿಕೃಷ್ಣ ॥೩॥

ಅರ್ಥ: ಹೇ ಸಿರಿಕೃಷ್ಣ, "ನೀನು ಮಹಾ ದೋಷಿ ಹಾಗೂ ಕಠಿಣ ಹೃದಯಿ" ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ದೂರಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳು ಸಕಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಯುವ ಶಕ್ತಿಪಡೆದವಲ್ಲವೇ? ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಚರಣದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆ ದುಷ್ಟ ಶಿಲೆಯು (ಅಹಲ್ಯೆ) ಶಾಪಮುಕ್ತಳಾಗಿ ಋಷಿಪತ್ನಿಯಾಗಲಿಲ್ಲವೇ? ನೀನು ದಯೆ ತೋರಿದರೆ ನಾನು ಎಷ್ಟೇ ನೀಚನಾಗಿದ್ದರೂ ಉದ್ಧಾರಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೇ?

***