ನೀನೇ ಬಲ್ಲಿದನೋ ರಂಗ sripadarajaru neene ballidano ranga

Restart mobile & try if the above audio is not playing

ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಕೃತಿ

ರಾಗ : ಪೂರ್ವಿಕಲ್ಯಾಣಿ  ಆದಿತಾಳ

ನೀನೇ ಬಲ್ಲಿದನೋ ರಂಗ

ನಿನ್ನ ದಾಸರೇ ಬಲ್ಲಿದರೋ ||ಪ||

ನಾನಾ ತೆರದಿ ನಿಧಾನಿಸಿ ನೋಡಲು

ನೀನೇ ಭಕ್ತರಾಧೀನನಾದ ಮೇಲೆ ||ಅ.ಪ||

ಪರಮಪುರುಷ ಪರಬೊಮ್ಮನೆಂದೆನುತಲಿ

ನಿರುತದಿ ಶ್ರುತಿಯು ಕೊಂಡಾಡಲು ನಿನ್ನನು

ನರ ಧರ್ಮಜನರಮನೆಯ ಒಳಗೆ ನಿಂ-

ದ್ಹರುಷದಿಂದ ಕರೆದಲ್ಲಿ ಪೋದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೧||

ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಪುರುಹೂತ ಸಹಿತ ಸುರ

ವ್ರಾತವು ನಿನ್ನನು ವಾಲೈಸುತಿರೆ

ಭೂತಳದೊಳು ಸಂಪ್ರೀತಿಯಿಂದ

ಪಾರ್ಥನ ರಥಕೆ ನೀ ಸೂತನಾದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೨||

ಜಲಜಭವಾಂಡದೊಡೆಯನೆಂದೆನಿಸುವ

ಬಲು ಬಲು ದೊಡ್ಡವನಹುದಹುದಾದಡೆ

ಒಲಿದು ಸದ್ಗತಿಯೀವೆ ಅನುದಿನದಲಿ ನೀ

ಬಲಿಯ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೩||

ಧುರದೊಳು ವಡೆಯನೆಚ್ಚೊಡೆದ ಭೀಷ್ಮನ

ಮರಳಿಪುದೆನುತಲಿ ಚಕ್ರವ ಪಿಡಿಯಲು

ಹರಿ ನಿನ್ನ ಕರುಣದ ಜೋಡು ತೊಟ್ಟಿರಲವ-

ನಿರವ ಕಂಡು ಸುಮ್ಮನೆ ತಿರುಗಿದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೪||

ತರಳನ ಕರೆಯಲು ಒಡೆದು ಕಂಬದಿ ಬಂದು

ನರಮೃಗವೇಷದಿ ಭಕುತರ ತೆತ್ತಿಗನಾದೆ

ಕರುಣದಿ ಸಲಹೋ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲ ನಿನ್ನ

ಸ್ಮರಿಪರ ಮನದಲಿ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕ ಮ್ಯಾಲೆ ||೫||

**

Summary (Kannada)

ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಈ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ (ಪೂರ್ವಿಕಲ್ಯಾಣಿ ರಾಗ, ಆದಿತಾಳ) ಭಗವಂತನ ಮಹತ್ತಿಗಿಂತ ಆತನ ಭಕ್ತರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯೇ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ವೋತ್ತಮನೂ, ಜಗನ್ನಾಥನೂ ಆದ ಶ್ರೀಹರಿಯು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಒಲಿದು ಹೇಗೆ ಭಕ್ತರಾಧೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಿವ್ಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮರಾಯನ ಕರೆಯೋಲೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡದ್ದು, ಅರ್ಜುನನ ರಥಕ್ಕೆ ಸಾರಥಿಯಾದದ್ದು, ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯುವ ಕಾವಲುಗಾರನಾದದ್ದು, ಭೀಷ್ಮನ ಶಪಥವನ್ನು ಕಾಯಲು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದದ್ದು, ಹಾಗೂ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಕರ ಕರೆಗೆ ಕಂಬದಿಂದ ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ಹೊರಬಂದದ್ದು—ಈ ಎಲ್ಲ ಲೀಲೆಗಳು ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಪ್ರೀತಿಯ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಾಸರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬಂದಿಯಾಗುವ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲನ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಶರಣಾಗತ ಭಾವದಿಂದ ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ.

Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ & ಅನುಪಲ್ಲವಿ

ನೀನೇ ಬಲ್ಲಿದನೋ ರಂಗ

ನಿನ್ನ ದಾಸರೇ ಬಲ್ಲಿದರೋ ||ಪ||

ನಾನಾ ತೆರದಿ ನಿಧಾನಿಸಿ ನೋಡಲು

ನೀನೇ ಭಕ್ತರಾಧೀನನಾದ ಮೇಲೆ ||ಅ.ಪ||

ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ರಂಗನೇ, ನೀನು ಶಕ್ತಿವಂತನೋ (ಬಲ್ಲಿದನೋ) ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರು ಶಕ್ತಿವಂತರೋ? ಸಕಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ, ಸ್ವಯಂ ನೀನೇ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧೀನನಾದ ಮೇಲೆ, ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರೇ ನಿನಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವರೆಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ!

ಚರಣ ೧

ಪರಮಪುರುಷ ಪರಬೊಮ್ಮನೆಂದೆನುತಲಿ

ನಿರುತದಿ ಶ್ರುತಿಯು ಕೊಂಡಾಡಲು ನಿನ್ನನು

ನರ ಧರ್ಮಜನರಮನೆಯ ಒಳಗೆ ನಿಂ-

ಧರುಷದಿಂದ ಕರೆದಲ್ಲಿ ಪೋದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೧||

ಅರ್ಥ: ವೇದ-ಶ್ರುತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಮಪುರುಷ ಹಾಗೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಮಹೋನ್ನತ ಪ್ರಭು ನೀನು, ಮನುಷ್ಯನಾದ ಧರ್ಮರಾಯನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದಾಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆತನ ಅರಮನೆಗೆ ಓಡೋಡಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಯಿತು.

ಚರಣ ೨

ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಪುರುಹೂತ ಸಹಿತ ಸುರ

ವ್ರಾತವು ನಿನ್ನನು ವಾಲೈಸುತಿರೆ

ಭೂತಳದೊಳು ಸಂಪ್ರೀತಿಯಿಂದ

ಪಾರ್ಥನ ರಥಕೆ ನೀ ಸೂತನಾದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೨||

ಅರ್ಥ: ದೇವೇಂದ್ರನೂ (ಪುರುಹೂತ) ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹವೇ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀನು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ (ಪಾರ್ಥನ) ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆತನ ರಥಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮಹಿಮೆಯೇ ಹಿರಿದಾಯಿತು.

ಚರಣ ೩

ಜಲಜಭವಾಂಡದೊಡೆಯನೆಂದೆನಿಸುವ

ಬಲು ಬಲು ದೊಡ್ಡವನಹುದಹುದಾದಡೆ

ಒಲಿದು ಸದ್ಗತಿಯೀವೆ ಅನುದಿನದಲಿ ನೀ

ಬಲಿಯ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲ ಕಾಯ್ದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೩||

ಅರ್ಥ: ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೇ ಒಡೆಯನಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭು ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಭಕ್ತನಾದ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಒಲಿದು ಆತನಿಗೆ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಆತನ ಅರಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಾಯುವ ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿ ನಿಂತ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ದಾಸರೇ ನಿನ್ನನ್ನಾಳುವವರಾದರು.

ಚರಣ ೪

ಧುರದೊಳು ವಡೆಯನೆಚ್ಚೊಡೆದ ಭೀಷ್ಮನ

ಮರಳಿಪುದೆನುತಲಿ ಚಕ್ರವ ಪಿಡಿಯಲು

ಹರಿ ನಿನ್ನ ಕರುಣದ ಜೋಡು ತೊಟ್ಟಿರಲವ-

ನಿರವ ಕಂಡು ಸುಮ್ಮನೆ ತಿರುಗಿದ ಮ್ಯಾಲೆ ||೪||

ಅರ್ಥ: ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುರಿಸಿ, ಭೀಷ್ಮಚಾರ್ಯರ ಭಕ್ತಿಯ ಶಪಥವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಲು ನೀನು ಚಕ್ರವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡೆ. ಆ ಭೀಷ್ಮನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯೇ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ನೀನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರ ಭಕ್ತಿಯೇ ಗೆದ್ದಂತಾಯಿತು.

ಚರಣ ೫

ತರಳನ ಕರೆಯಲು ಒಡೆದು ಕಂಬದಿ ಬಂದು

ನರಮೃಗವೇಷದಿ ಭಕುತರ ತೆತ್ತಿಗನಾದೆ

ಕರುಣದಿ ಸಲಹೋ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲ ನಿನ್ನ

ಸ್ಮರಿಪರ ಮನದಲಿ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕ ಮ್ಯಾಲೆ ||೫||

ಅರ್ಥ: ಬಾಲಕ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಕರೆದ ತಕ್ಷಣ ಕಂಬವನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ನರಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಭಕ್ತನ ರಕ್ಷಕನಾದೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುವ ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನೀನು ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿ ಬಂದಿಯಾದ ಮೇಲೆ, ಹೇ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲನೇ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯೋ!

***