ದುರಿತಗಜ ಪಂಚಾನನ ನರಹರಿಯೆ sripadarajaru duritagaja panchanana

 

Restart mobile & try if the above audio is not playing

ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಕೃತ

ರಾಗ : ಶುಭಪಂತುವರಾಳಿ

ದುರಿತಗಜ ಪಂಚಾನನ-

ನರಹರಿಯೆ ದೇವರ ದೇವ ಕಾಯೊ ಗೋವಿಂದ ||pa||

ಹೆಸರುಳ್ಳ ನದಿಗಳು ಒಳಗೊಂಬೊ ಸಮುದ್ರನು

ಬಿಸುಡುವನೆ ಕಾಲುಹೊಳೆಗಳ ಗೋವಿಂದ lla.pll

ಹೆತ್ತ ಮಕ್ಕಳು ಹುಚ್ಚರಾದರೆ ತಾಯ್ತಂದೆ

ಎತ್ತದೆ ನೆಲಕೆ ಬಿಸುಡುವರೆ ಗೋವಿಂದ

ಒಂದು ಮೊಲಕೆ ಆರು ಹುಲಿ ಬಂದುಕವಿದಿದೆ

ಬಂಧನವ ಬಿಡೆಸೆನ್ನ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದ ll1ll

ಮುನ್ನ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಬೆನ್ನ ಬಿಡದಿದ್ದರೆ

ನಿನ್ನನು ಓಲೈಸಲ್ಯಾಕೆ ಗೋವಿಂದ

ಆಪತ್ತು ತಾಪತ್ರಯ ಬೆನ್ನ ಬಿಡದಿದ್ದರೆ

ಶ್ರೀಪತಿ ಶರಣೆನ್ನಲ್ಯಾಕೆ ಗೋವಿಂದ ll2l

ಅರಸು ಮುಟ್ಟಲು ದಾಸಿ ರಂಭೆಯಾದಳು ದೇವ

ಪರಶು ಮುಟ್ಟಲು ಲೋಹ ಸ್ವರ್ಣ ಗೋವಿಂದ

ಮಾನಾಭಿಮಾನದೊಡೆಯ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲ 

ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅರಸನೆ ಕಾಯೋ ಗೋವಿಂದ॥3ll

***

Summary (Kannada)

ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದರಾಜರ ಈ ಅಪೂರ್ವವಾದ ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನರಹರಿಯಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಸಾರದ ತಾಪತ್ರಯಗಳಿಂದ ಬೆಂದು ನೊಂದು, ದುರಿತವೆಂಬ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವರೂಪನಾದ (ಪಂಚಾನನ) ನರಹರಿಯೇ ಕಾಯಬೇಕೆಂದು ಕವಿ ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆತ್ತ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಹುಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಡಲಾರರು; ಸಮುದ್ರವು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುಹೊಳೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಲಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಪರಾಧಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯುವುದು ನಿನ್ನ ಧರ್ಮ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅರಸನಾದ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲನು ತನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ಕಾಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ.

Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ

ದುರಿತಗಜ ಪಂಚಾನನ-

ನರಹರಿಯೆ ದೇವರ ದೇವ ಕಾಯೊ ಗೋವಿಂದ ||pa||

ಅರ್ಥ: ಪಾಪಗಳೆಂಬ (ದುರಿತ) ಆನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸಿಂಹಸ್ವರೂಪಿಯಾದ (ಪಂಚಾನನ) ಹೇ ನರಸಿಂಹನೇ! ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದೇವನಾದ ಗೋವಿಂದನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡು!

ಅನುಪಲ್ಲವಿ

ಹೆಸರುಳ್ಳ ನದಿಗಳು ಒಳಗೊಂಬೊ ಸಮುದ್ರನು

ಬಿಸುಡುವನೆ ಕಾಲುಹೊಳೆಗಳ ಗೋವಿಂದ lla.pa ll

ಅರ್ಥ: ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಮಹಾನದಿಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಮುದ್ರವು, ತೀರದ ಸಣ್ಣ ಕಾಲುಹೊಳೆಗಳನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಿ ಬಿಡುತ್ತದೆಯೇ? (ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಕಾಯುವ ನೀನು ಈ ದೀನನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಯಬೇಕು, ಗೋವಿಂದಾ!)

ಚರಣ ೧

ಹೆತ್ತ ಮಕ್ಕಳು ಹುಚ್ಚರಾದರೆ ತಾಯ್ತಂದೆ

ಎತ್ತದೆ ನೆಲಕೆ ಬಿಸುಡುವರೆ ಗೋವಿಂದ

ಒಂದು ಮೊಲಕೆ ಆರು ಹುಲಿ ಬಂದುಕವಿದಿದೆ

ಬಂಧನವ ಬಿಡೆಸೆನ್ನ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದ ll1ll

ಅರ್ಥ: ಹೆತ್ತ ಮಕ್ಕಳು ಹುಚ್ಚರಾದರೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳದೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿಸಾಡಿಬಿಡುವರೇ? ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಡ. ನನ್ನಾತ್ಮವೆಂಬ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೊಲಕ್ಕೆ ಆರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂಬ (ಅಥವಾ ಕಾಮಕ್ರೋಧಾದಿ ಆರು ಶತ್ರುಗಳೆಂಬ) ಹುಲಿಗಳು ಬಂದು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿವೆ; ಈ ಸಂಸಾರ ಬಂಧನದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸು, ತಂದೆಯೇ ಗೋವಿಂದಾ!

ಚರಣ ೨

ಮುನ್ನ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಬೆನ್ನ ಬಿಡದಿದ್ದರೆ

ನಿನ್ನನು ಓಲೈಸಲ್ಯಾಕೆ ಗೋವಿಂದ

ಆಪತ್ತು ತಾಪತ್ರಯ ಬೆನ್ನ ಬಿಡದಿದ್ದರೆ

ಶ್ರೀಪತಿ ಶರಣೆನ್ನಲ್ಯಾಕೆ ಗೋವಿಂದ ll2ll

ಅರ್ಥ: ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಾರಬ್ಧ ಕರ್ಮಗಳು ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನು ಬಿಡದೆ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುವುದಾದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸುವುದಾದರೂ ಏತಕ್ಕೆ? ಆಪತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದ ತಾಪತ್ರಯಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡದಿರುವಾಗ ಶ್ರೀಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಶರಣು ಎನ್ನಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇನು? (ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕಳೆದು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು!)

ಚರಣ ೩

ಅರಸು ಮುಟ್ಟಲು ದಾಸಿ ರಂಭೆಯಾದಳು ದೇವ

ಪರಶು ಮುಟ್ಟಲು ಲೋಹ ಸ್ವರ್ಣ ಗೋವಿಂದ

ಮಾನಾಭಿಮಾನದೊಡೆಯ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲ

ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅರಸನೆ ಕಾಯೋ ಗೋವಿಂದ॥3ll

ಅರ್ಥ: ರಾಜನು ಮುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಾಸಿಯೂ ಅಪಸರಸಿಯಾದ ರಂಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಸ್ಪರ್ಶವೇದಿಯು (ಪರಶು) ಸೋಕಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಬ್ಬಿಲವು ಸುವರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನ-ಅಭಿಮಾನಗಳ ಒಡೆಯನೂ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ರಾಜನೂ ಆದ ಶ್ರೀರಂಗವಿಠಲನೇ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸಿ ಕಾಯೊ ಗೋವಿಂದಾ!

***