ಕಂದನೇಕೆ ಮಲಗನೆ ಕೇಳೆಲೆ ಸಖಿ purandara dasaru kandaneke malagane kelele

 

Restart mobile & try if the above audio is not playing

ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪುರಂದರದಾಸರ ಕೃತಿ

ರಾಗ : ದೇಶ್   ಆದಿತಾಳ

ಕಂದನೇಕೆ ಮಲಗನೆ ಕೇಳೆಲೆ ಸಖಿ ||ಪ||

ಕಾಯಜಜನಕಗೆ ಏನಾಯಿತು ಇವಗೆ

ಯಾವಳ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಗಿತೆ ||ಅ||

ಕಂದನೇಕೆ ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚನೆ ಇಂದು 

ನೀರದಡದಲ್ಲಿರುವನೆ , 

ಏನೆಂದರು ಮುಖವೆತ್ತಿ ನೋಡನೆ , 

ಗೋವಿಂದ ಬಾ ಎಂದರೆ ಬಾಯ ತೆರೆವನೆ ॥೧॥

ತನಯನಾಗಿ ಧರೆ ಅಳೆದನೆ , ತನ್ನ

ಜನನಿಯ ಕಂಡರೆ ಸೇರನೆ

ಮುನಿಗಳಂತೆ ಮೌನ ಪಿಡಿದನೆ

ಘನ ಗೋವು ಕಾಯ್ವಾಗ ಗಾಳಿ ಸೋಕಿತೇನೆ ॥೨॥

ಸುಮ್ಮನೇತಕೆ ವ್ರತ ಕೆಡಿಸಿದನೆ

ಹಮ್ಮಿನಿಂದಲಿ ಖಡ್ಗ ಪಿಡಿದನೆ

ಜನ್ಮಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡದಲಿರುವ ನೀಬಾರೊ

ಬೊಮ್ಮ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲ ॥೩॥

**

Summary (Kannada)

ಶ್ರೀ ಪುರಂದರದಾಸರ ಈ ಮಧುರವಾದ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶ್ ರಾಗ ಹಾಗೂ ಆದಿತಾಳದಲ್ಲಿ ಯಶೋದೆ ಅಥವಾ ಗೋಪಿಕಾ ಸ್ತ್ರೀಯು ಮಗುವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಏಕಜೆ ಮಲಗಲಿಲ್ಲ, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಲಿಲ್ಲ, ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಸಖಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಂದನಿಗೆ ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಗಿತು, ಕಾಯಜಜನಕನಿಗೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮೂರು ಲೋಕವನ್ನು ಅಳೆದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮುನಿಗಳಂತೆ ಮೌನ ವಹಿಸಿದ್ದೇಕೆ, ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಾಗ ಗಾಳಿ ಸೋಕಿತೇ ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾ, ಜನ್ಮಜನ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಬಿಡದೆ ಇರುವ ಬೊಮ್ಮ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ ಬೇಗ ಬಾರ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Padyada Artha (Kannada Stanza and Meaning)

ಪಲ್ಲವಿ

ಕಂದನೇಕೆ ಮಲಗನೆ ಕೇಳೆಲೆ ಸಖಿ ||ಪ||

ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಸಖಿಯೇ, ನನ್ನ ಕಂದನು (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು) ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹೇಳೆ!

ಅನುಪಲ್ಲವಿ

ಕಾಯಜಜನಕಗೆ ಏನಾಯಿತು ಇವಗೆ

ಯಾವಳ ದೃಷ್ಟಿ ತಾಗಿತೆ ||ಅ||

ಅರ್ಥ: ಮನ್ಮಥನ ತಂದೆಗೆ (ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ) ಇವತ್ತು ಏನಾಯಿತು? ಯಾರ ಕೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿ ಇವನಿಗೆ ತಗುಲಿತೋ ಏನೋ!

ಚರಣ ೧

ಕಂದನೇಕೆ ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚನೆ ಇಂದು

ನೀರದಡದಲ್ಲಿರುವನೆ ,

ಏನೆಂದರು ಮುಖವೆತ್ತಿ ನೋಡನೆ ,

ಗೋವಿಂದ ಬಾ ಎಂದರೆ ಬಾಯ ತೆರೆವನೆ ॥೧||

ರ್ಥ: ನನ್ನ ಕಂದನು ಇಂದು ಯಾಕೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ? ನೀರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಏನೇ ಮಾತನಾಡಿಸಿದರೂ ಮುಖವೆತ್ತಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; "ಗೋವಿಂದ ಬಾ" ಎಂದರೆ ಮುಂಚಿನಂತೆ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ!

ಚರಣ ೨

ತನಯನಾಗಿ ಧರೆ ಅಳೆದನೆ , ತನ್ನ

ಜನನಿಯ ಕಂಡರೆ ಸೇರನೆ

ಮುನಿಗಳಂತೆ ಮೌನ ಪಿಡಿದನೆ

ಘನ ಗೋವು ಕಾಯ್ವಾಗ ಗಾಳಿ ಸೋಕಿತೇನೆ ॥2||

ರ್ಥ: ವಾಮನನಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕಗಳನ್ನು ಅಳೆದ ಈ ಮಗನು, ತನ್ನ ತಾಯಿಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡರೂ ಹತ್ತಿರ ಸೇರುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಋಷಿಮುನಿಗಳಂತೆ ಮೌನವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವಾಗ ಇವನಿಗೆ ಕಣ್ಣು ದೃಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಗಾಳಿ ತಗುಲಿತೇ?

ಚರಣ ೩

ಸುಮ್ಮನೇತಕೆ ವ್ರತ ಕೆಡಿಸಿದನೆ

ಹಮ್ಮಿನಿಂದಲಿ ಖಡ್ಗ ಪಿಡಿದನೆ

ಜನ್ಮಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡದಲಿರುವ ನೀಬಾರೊ

ಬೊಮ್ಮ ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲ ॥3||

ರ್ಥ: ಸುಮ್ಮನೆ ಹೀಗೆ ಏಕೆ ವ್ರತವನ್ನು ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ? ಅಥವಾ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ರೌದ್ರರೂಪ ತಾಳಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಜನ್ಮಜನ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಅಗಲದೆ ಇರುವ ಬೊಮ್ಮನೆ, ಶ್ರೀ ಪುರಂದರವಿಠಲನೇ, ಬೇಗ ಬಂದು ನನ್ನ ಕಂದನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸು!

***